Sửa đổi, xây dựng Nghị định mới là yêu cầu tất yếu để bảo đảm thi hành Luật Giáo dục
Một cơ sở pháp lý quan trọng thúc đẩy việc lấy ý kiến xây dựng dự thảo Nghị định là Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục số 123/2025/QH15 vừa được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025. Luật này không chỉ kế thừa các nội dung đã được quy định chi tiết tại Nghị định số 84/2020/NĐ-CP ngày 17/7/2020 của Chính phủ, mà còn bổ sung thêm nhiều nội dung mới giao Chính phủ quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành. Việc sửa đổi, xây dựng dự thảo Nghị định là yêu cầu cấp thiết nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật và kịp thời hoàn thiện cơ sở pháp lý cho việc thi hành Luật Giáo dục.
Trong đó có những vấn đề đáng chú ý như: việc bổ nhiệm cán bộ quản lý giáo dục; quy định về thông báo chuyển nhượng vốn đối với trường tư thục và một số nội dung liên quan khác. Trên cơ sở đó, việc ban hành Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Giáo dục (thay thế Nghị định số 84/2020/NĐ-CP ngày 17/7/2020 của Chính phủ) là cần thiết.
Những nội dung trọng tâm của dự thảo Nghị định
Về phạm vi điều chỉnh, dự thảo Nghị định quy định các nội dung liên quan đến thủ tục, quy trình bổ nhiệm cán bộ quản lý cơ sở giáo dục; việc thông báo chuyển nhượng vốn đối với trường tư thục; chỉnh lý quy định về phong tặng danh hiệu Tiến sĩ danh dự, Giáo sư danh dự; việc chuyển đổi nhà trẻ, trường mẫu giáo, trường mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông tư thục sang loại hình hoạt động không vì lợi nhuận; chính sách miễn, giảm giá vé dịch vụ công cộng cho học sinh, sinh viên; học bổng khuyến khích học tập, học bổng chính sách nhằm bảo đảm phù hợp với yêu cầu thực tiễn.
Dự thảo Nghị định bổ sung đối tượng áp dụng là trường trung học nghề theo quy định mới của Luật Giáo dục. Nguồn: FPT Shop
Một điểm mới đáng chú ý của dự thảo Nghị định là bổ sung đối tượng áp dụng “trường trung học nghề” theo quy định của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục và Luật Giáo dục nghề nghiệp. Việc bổ sung này góp phần hoàn thiện khung pháp lý, bảo đảm bao quát đầy đủ các loại hình cơ sở giáo dục trong hệ thống giáo dục quốc dân.
Điều chỉnh quy trình phong tặng danh hiệu và chính sách hỗ trợ người học
Về quy trình phong tặng danh hiệu Tiến sĩ danh dự, dự thảo Nghị định bỏ bước trình Hội đồng trường. Điều chỉnh này xuất phát từ thực tiễn pháp lý hiện nay, khi cơ sở giáo dục đại học công lập không còn Hội đồng trường theo quy định của Luật Giáo dục đại học sửa đổi.
Đối với chính sách miễn, giảm giá vé dịch vụ công cộng cho học sinh, sinh viên, dự thảo Nghị định mở rộng phạm vi áp dụng, bổ sung thêm hai loại hình phương tiện giao thông công cộng là tàu điện (bao gồm tàu điện trên cao, tàu điện ngầm…) và phà. Trước đó, Nghị định số 84/2020/NĐ-CP chỉ quy định áp dụng đối với tàu hỏa và xe ô tô buýt.
Về học bổng khuyến khích học tập, dự thảo Nghị định sửa đổi các tiêu chí xét cấp học bổng đối với học sinh trường chuyên và trường năng khiếu nghệ thuật, thể dục, thể thao, bảo đảm thống nhất với phương thức đánh giá mới.
Bên cạnh việc bổ sung, hoàn thiện các quy định chuyên môn, dự thảo Nghị định cũng tập trung cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính. Theo đó, các thành phần hồ sơ sẽ được chuẩn hóa, loại bỏ những giấy tờ không cần thiết, rút ngắn thời gian xử lý nhằm tạo thuận lợi cho cơ sở giáo dục và người học; đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong thẩm quyền chuyển đổi các cơ sở giáo dục tư thục.
