Tăng cường phối hợp, đẩy mạnh chuyển đổi số
Một trong những điểm nhấn của dự thảo là quy định rõ các nguyên tắc thực hiện công tác sinh viên bảo đảm theo hướng hiện đại, phát huy tối đa việc ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số. Công tác sinh viên phải được triển khai trên cơ sở phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường với các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan; giữa các đơn vị chuyên môn và bộ phận liên quan với tổ chức đoàn thể trong nhà trường.
Cũng theo dự thảo, các trường hợp sau không thuộc đối tượng áp dụng của Thông tư này, bao gồm: nhà trường thuộc lực lượng vũ trang, trung tâm giáo dục nghề nghiệp; sinh viên là người nước ngoài đang học tập tại Việt Nam, sinh viên là người Việt Nam đang học tập ở nước ngoài, học sinh của chương trình đào tạo sơ cấp, học viên học khóa bồi dưỡng ngắn hạn, học viên theo học chương trình giáo dục thường xuyên, học viên của cơ sở đào tạo thạc sĩ, nghiên cứu sinh.
Phát triển kỹ năng toàn diện cho sinh viên thời đại số
Dự thảo Thông tư dành nhiều nội dung cho công tác giáo dục, hỗ trợ sinh viên trong bối cảnh kinh tế số và hội nhập quốc tế. Về giáo dục chính trị, tư tưởng, dự thảo quy định các nội dung định hướng giáo dục sinh viên ý thức lập nghiệp, trách nhiệm đối với tập thể, cộng đồng, đất nước, nhân loại, phấn đấu trở thành công dân học tập trong nền kinh tế số, xã hội số. Thông tư nhấn mạnh việc xây dựng môi trường giáo dục để sinh viên rèn luyện, phát triển toàn diện, tự tin hội nhập quốc tế, từng bước hình thành phẩm chất và năng lực của công dân toàn cầu.
Bên cạnh giáo dục chính trị, tư tưởng, dự thảo chú trọng đổi mới công tác giáo dục pháp luật theo hướng tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong phổ biến, giáo dục pháp luật cho sinh viên.
Về giáo dục kỹ năng, dự thảo Thông tư chú trọng phát triển kỹ năng số; kỹ năng phòng, chống tệ nạn xã hội; kỹ năng khởi nghiệp. Đồng thời, dự thảo cũng nhấn mạnh các nội dung giáo dục về những kỹ năng thiết yếu khác như kỹ năng giao tiếp, làm việc nhóm, giải quyết xung đột; tư duy phản biện, sáng tạo; kỹ năng ngoại ngữ, liên văn hóa và hội nhập quốc tế.
Tư vấn, hỗ trợ sinh viên toàn diện trong học tập và đời sống
Về công tác hỗ trợ học tập, dự thảo khuyến khích xây dựng các mô hình, cơ chế để sinh viên được tham gia vào công tác tư vấn, hỗ trợ học tập (hỗ trợ đồng đẳng).
Công tác hỗ trợ việc làm và khởi nghiệp được quy định rõ, trong đó nhấn mạnh việc tư vấn, hỗ trợ sinh viên có nhu cầu làm thêm nhằm trang trải cuộc sống, bảo đảm an toàn, phù hợp và có lợi cho chuyên môn đào tạo.
Đồng thời, dự thảo cũng quy định việc tư vấn, hỗ trợ sinh viên nâng cao năng lực phòng ngừa, nhận diện và giải quyết, tìm kiếm sự trợ giúp phù hợp để khắc phục các khó khăn liên quan đến học tập, sức khỏe thể chất, tinh thần và các mối quan hệ xã hội.
Bên cạnh đó, dự thảo quy định rõ ràng về việc hướng dẫn, tạo điều kiện cho sinh viên tham gia, thực hiện các thủ tục liên quan đến tín dụng sinh viên, học bổng, miễn giảm học phí, dịch vụ trong khu nội trú sinh viên; giới thiệu chỗ ở; đăng ký tạm trú, tạm vắng…
Đáng chú ý, nhà trường được yêu cầu phối hợp với công an cấp xã và các cơ quan liên quan, kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư nhằm phục vụ công tác quản lý, theo dõi và cập nhật kịp thời việc thay đổi nơi cư trú của sinh viên ngoại trú.
Đánh giá rèn luyện theo hướng đề cao trách nhiệm
Theo dự thảo Thông tư, việc đánh giá kết quả rèn luyện được định hướng vào “trách nhiệm” của mỗi cá nhân, thái độ của từng sinh viên thay cho các quy định trước đó, thường tập trung vào “ý thức” của sinh viên. Điều này phát huy trách nhiệm bản thân sinh viên, phù hợp với xu thế đào tạo nguồn nhân lực trong bối cảnh mới.
Bên cạnh đó, dự thảo Thông tư quy định việc đánh giá kết quả rèn luyện đối với sinh viên chuyển trường từ nước ngoài về, chỉ đánh giá các kỳ học tại Việt Nam, bảo lưu đánh giá ở trường cũ (nếu có) để bảo đảm tính linh hoạt và phù hợp với thực tiễn đào tạo của từng nước.
Dự thảo quy định việc đánh giá kết quả rèn luyện cho sinh viên tham gia trao đổi với cơ sở giáo dục ở nước ngoài với thời gian từ 1/2 học kỳ trở lên được đánh giá theo quy đổi của nhà trường với cơ sở giáo dục nước ngoài.
Nguyên tắc xử lý kỷ luật rõ ràng, minh bạch
Về xử lý vi phạm kỷ luật, dự thảo đưa ra các nguyên tắc cụ thể, chặt chẽ. Trường hợp sinh viên có nhiều hành vi vi phạm cùng lúc sẽ bị xử lý từng hành vi và áp dụng hình thức kỷ luật nặng hơn một mức so với hành vi vi phạm nghiêm trọng nhất, trừ trường hợp buộc thôi học.
Đối với trường hợp tái phạm trong thời gian thi hành kỷ luật, dự thảo Thông tư quy định cụ thể về việc áp dụng hình thức kỷ luật nặng hơn một mức nếu sinh viên đang trong thời gian thi hành quyết định kỷ luật mà tiếp tục có hành vi vi phạm (dựa trên mức độ vi phạm mới so với hình thức đang thi hành).
Dự thảo Thông tư cũng quy định về trường hợp rút gọn thủ tục kỷ luật. Theo đó, đối với sinh viên vi phạm nội quy, quy chế, quy tắc của nhà trường hoặc pháp luật đã có quy định cụ thể về hình thức kỷ luật, hiệu trưởng có thể xem xét dựa trên chứng cứ và quy định cụ thể để ra quyết định kỷ luật mà không phải thực hiện theo trình tự, thủ tục, hồ sơ xử lí kỷ luật thông thường.
Dự thảo Thông tư gồm 05 chương, 40 điều, quy định đầy đủ và toàn diện các nội dung liên quan đến công tác sinh viên, bao gồm: những quy định chung; nội dung công tác sinh viên; đánh giá kết quả rèn luyện, khen thưởng và kỷ luật; trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân; và điều khoản thi hành.
Thông tư được xây dựng để áp dụng thống nhất cho cả cơ sở giáo dục đại học và cơ sở giáo dục nghề nghiệp, đồng thời làm rõ trách nhiệm của sinh viên trong nhà trường và các bên liên quan trong việc tổ chức, triển khai công tác sinh viên một cách đồng bộ, hiệu quả.
