Dấu ấn hợp tác Giáo dục và Đào tạo Việt Nam - Trung Quốc

Diễn đàn hợp tác giáo dục đại học, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo Việt Nam - Trung Quốc năm 2026 tại Đại học Thanh Hoa

Phát biểu tại Diễn đàn, Bộ trưởng Bộ GDĐT Hoàng Minh Sơn khẳng định, trong bối cảnh thế giới chuyển dịch mạnh mẽ sang nền kinh tế tri thức và kỷ nguyên số, giáo dục đại học không chỉ thực hiện chức năng đào tạo mà đã trở thành “hạ tầng chiến lược của quốc gia”, nơi tạo ra tri thức, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và trực tiếp đóng góp vào năng lực cạnh tranh quốc gia. Theo Bộ trưởng, những xu thế lớn như trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, công nghệ bán dẫn, kinh tế xanh và phát triển bền vững đang làm thay đổi sâu sắc cấu trúc kinh tế - xã hội toàn cầu. Trong bối cảnh đó, hợp tác giữa các quốc gia, đặc biệt giữa các nền giáo dục lớn trong khu vực, không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu. Bộ trưởng nhấn mạnh, Việt Nam và Trung Quốc có nhiều điểm tương đồng về văn hóa, lịch sử, định hướng phát triển và đều coi trọng giáo dục, khoa học, công nghệ và nhân tài, từ đó có đầy đủ điều kiện để trở thành những đối tác chiến lược trong xây dựng hệ sinh thái tri thức và đổi mới sáng tạo của khu vực. Sự gặp gỡ giữa nhu cầu phát triển của hai nền giáo dục tạo ra dư địa lớn để nâng tầm hợp tác lên giai đoạn mới - “giai đoạn hợp tác thực chất, chiều sâu và đồng kiến tạo giá trị”.

Diễn đàn có sự tham gia của khoảng 100 cơ sở giáo dục đại học hàng đầu của hai nước cùng một số doanh nghiệp. Trong khuôn khổ Diễn đàn, đã có nhiều hoạt động gặp gỡ, giao lưu, trao đổi học thuật và hợp tác giữa các cơ sở giáo dục đại học và doanh nghiệp hai nước. Đáng chú ý, trong dịp này, 52 văn bản thỏa thuận hợp tác đã được ký kết giữa các cơ sở giáo dục đại học Việt Nam và Trung Quốc. Diễn đàn là dịp để các cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp hai nước trao đổi, kết nối, thúc đẩy hợp tác sâu sắc hơn trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, góp phần củng cố tin cậy chính trị và tăng cường quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Trung Quốc.

Theo Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn, đây không chỉ là những con số mà là những cam kết cụ thể, thể hiện tiềm năng, niềm tin và kỳ vọng vào tương lai hợp tác trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo. Định hướng hợp tác thời gian tới, Bộ trưởng đề xuất một số nội dung trọng tâm, trong đó nhấn mạnh việc thúc đẩy hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo và nghiên cứu chung trong các lĩnh vực công nghệ mũi nhọn; thiết lập cơ chế chuyển giao công nghệ hai chiều; phát triển các chương trình đào tạo gắn với thực tiễn theo mô hình hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp; thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo của sinh viên; đẩy mạnh quốc tế hóa giáo dục đại học và hợp tác trong chuyển đổi số giáo dục. Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn khẳng định, Bộ GDĐT Việt Nam sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, tạo môi trường thuận lợi để thúc đẩy hợp tác quốc tế trong giáo dục đại học, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; đồng thời tin tưởng rằng, với sự quan tâm, chỉ đạo của lãnh đạo cấp cao hai nước và sự chủ động của các cơ sở giáo dục đại học, nhà khoa học và doanh nghiệp, hợp tác Việt Nam - Trung Quốc trong lĩnh vực này sẽ bước sang giai đoạn phát triển mới, thực chất và hiệu quả hơn.

Tại phiên chính của Diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Giáo dục Trung Quốc Nhậm Hữu Quần và Giám đốc Đại học quốc gia Hà Nội Bùi Thế Duy cũng có bài phát biểu, nhấn mạnh thêm các nội dung hợp tác giáo dục đại học thiết thực giữa hai nước. Sau phiên chính của Diễn đàn, các đại biểu tiếp tục tham dự 04 phiên chuyên đề với các chủ đề: Phát triển hợp tác giáo dục đại học nhằm xây dựng cộng đồng nhân tài khu vực giữa Trung Quốc và Việt Nam; Hợp tác quốc tế trong đào tạo nhân sự cấp cao và liên kết chuỗi công nghiệp Trung Quốc - Việt Nam; Môi trường và phát triển bền vững; Trí tuệ nhân tạo và giáo dục số: Tăng cường năng lực công nghệ và hợp tác quản trị.

Ghi nhớ hợp tác trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp

Cũng trong khuôn khổ hợp tác giáo dục và đào tạo hai nước, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn và Bộ trưởng Bộ Giáo dục Trung Quốc Hoài Tiến Bằng đã ký Bản ghi nhớ hợp tác trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp. Lễ ký kết được thực hiện dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Bản ghi nhớ được ký kết trên cơ sở tiếp nối Hiệp định hợp tác giáo dục giữa Chính phủ hai nước năm 2022 và trong khuôn khổ quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Trung Quốc, với mục tiêu tăng cường, thúc đẩy và phát triển hợp tác trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp.

Theo nội dung Bản ghi nhớ, hai bên sẽ tập trung tăng cường giao lưu, trao đổi đội ngũ nhà giáo, chuyên gia và người học; đồng thời phối hợp bồi dưỡng, nâng cao năng lực cho đội ngũ làm công tác giáo dục nghề nghiệp và phát triển chương trình, giáo trình, tài liệu đào tạo. Cùng với đó, khuyến khích mở rộng hợp tác giữa các cơ sở giáo dục nghề nghiệp của hai nước, triển khai các hình thức đào tạo liên kết, từng bước hướng tới công nhận kết quả học tập và tăng cường đào tạo kỹ năng cho người lao động gắn với nhu cầu của doanh nghiệp.

Hợp tác cũng được định hướng mở rộng trong các ngành, nghề và lĩnh vực công nghiệp có thế mạnh, đồng thời tăng cường tổ chức các hội nghị, hội thảo, diễn đàn chuyên môn, thúc đẩy chia sẻ thông tin, nguồn lực và kinh nghiệm trong đào tạo. Hai bên ủng hộ nghiên cứu, xây dựng, triển khai một số chương trình, dự án hợp tác giáo dục nghề nghiệp theo hướng thiết thực, gắn với thực tiễn, tạo điều kiện cho người học tham gia thực tập, bồi dưỡng kỹ năng tại cơ sở đào tạo và doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, hai bên phối hợp nghiên cứu, xây dựng và phát triển các tiêu chuẩn chất lượng trong giáo dục nghề nghiệp, thúc đẩy đổi mới, hội nhập và phát triển bền vững; đồng thời tăng cường hỗ trợ trong việc tham gia các hoạt động, sân chơi nghề nghiệp khu vực và quốc tế. Trên cơ sở đó, hai bên hướng tới đẩy mạnh gắn kết giữa đào tạo và nhu cầu phát triển nguồn nhân lực, mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực công nghiệp và công nghệ ưu tiên, đồng thời tăng cường trao đổi chuyên gia, nhà giáo và người học, qua đó nâng cao chất lượng đào tạo và thúc đẩy hội nhập quốc tế trong giáo dục nghề nghiệp.

Bản ghi nhớ có hiệu lực từ ngày ký, thời hạn 5 năm và tự động gia hạn. Việc ký kết Bản ghi nhớ góp phần cụ thể hóa hợp tác giữa hai Bộ trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp, thúc đẩy phát triển nguồn nhân lực, tăng cường gắn kết giữa đào tạo và nhu cầu của doanh nghiệp, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.