Chuẩn cơ sở nghề nghiệp cần đáp ứng 6 điều kiện bảo đảm chất lượng

Thông tư là căn cứ để các cơ sở giáo dục nghề nghiệp thực hiện tự đánh giá, rà soát, xây dựng kế hoạch cải tiến và phát triển; đồng thời phục vụ công tác quản lý nhà nước, quy hoạch mạng lưới, đầu tư và giám sát chất lượng giáo dục nghề nghiệp.

Hoàn thiện tiêu chí chất lượng trong giáo dục nghề nghiệp

Theo quy định, cơ sở giáo dục nghề nghiệp phải bảo đảm tổ chức bộ máy và cơ chế quản trị được thiết lập, vận hành đúng quy định pháp luật, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, quy mô đào tạo và định hướng phát triển của đơn vị. Đội ngũ nhà giáo phải đáp ứng yêu cầu về số lượng, chuẩn nghề nghiệp theo từng ngành nghề và trình độ đào tạo.

Bên cạnh đó, các cơ sở đào tạo phải có đầy đủ chương trình, giáo trình cho các ngành, nghề đang triển khai; bảo đảm cơ sở vật chất, thiết bị đào tạo phù hợp với quy mô và cơ cấu ngành nghề. Thông tư cũng yêu cầu các đơn vị bảo đảm nguồn lực tài chính đáp ứng nhu cầu hoạt động và phát triển lâu dài.

Đáng chú ý, các cơ sở đào tạo phải bảo đảm hạ tầng công nghệ thông tin, cơ sở dữ liệu, quản lý và khai thác dữ liệu, an toàn thông tin và an ninh mạng; đồng thời dữ liệu phải được cập nhật đầy đủ, kịp thời và chính xác để phục vụ công tác quản lý, điều hành và bảo đảm chất lượng đào tạo.

Việc bổ sung và chuẩn hóa các điều kiện bảo đảm chất lượng cho thấy xu hướng chuyển mạnh từ quản lý theo hình thức sang chú trọng hiệu quả vận hành thực tế của cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Nếu trước đây việc đánh giá chủ yếu dựa trên các tiêu chí về hồ sơ, quy mô hay cơ sở vật chất, thì hiện nay yêu cầu đang mở rộng sang năng lực quản trị, khả năng duy trì chất lượng đào tạo và mức độ đáp ứng nhu cầu thị trường lao động.

Tuy nhiên, để các quy định phát huy hiệu quả, nhiều cơ sở giáo dục nghề nghiệp sẽ cần thêm thời gian và nguồn lực để hoàn thiện hạ tầng số, nâng cao năng lực đội ngũ và cập nhật chương trình đào tạo. Điều này cũng đặt ra yêu cầu tăng cường hỗ trợ, hướng dẫn triển khai nhằm bảo đảm các tiêu chuẩn chất lượng không chỉ dừng ở yêu cầu trên văn bản mà thực sự đi vào hoạt động đào tạo hằng ngày.

Không chỉ quy định các điều kiện bảo đảm chất lượng, Thông tư còn đưa ra 10 chỉ số hoạt động nhằm đánh giá hiệu quả đào tạo của cơ sở giáo dục nghề nghiệp, mức độ đáp ứng yêu cầu chất lượng cũng như khả năng gắn kết với thị trường lao động.

Đáng chú ý, nhiều chỉ số được xác định với ngưỡng cụ thể, hướng tới việc đánh giá thực chất chất lượng đào tạo thay vì chỉ dựa trên điều kiện đầu vào. Theo đó, tỷ lệ người học tốt nghiệp có việc làm phù hợp với nhóm ngành, nghề được đào tạo hoặc tiếp tục học nâng cao trình độ phải đạt từ 70% trở lên. Tỷ lệ người học và người đã tốt nghiệp hài lòng với chất lượng đào tạo cũng được yêu cầu đạt tối thiểu 70%.

Bên cạnh đó, mức độ hài lòng của người sử dụng lao động đối với khả năng đáp ứng công việc của người tốt nghiệp phải đạt từ 70% trở lên. Thông tư đồng thời khuyến khích tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp trong quá trình đào tạo, với yêu cầu tỷ lệ chương trình đào tạo có sự tham gia của người sử dụng lao động đạt từ 70% trở lên.

Một điểm đáng chú ý khác là yêu cầu thúc đẩy chuyển đổi số trong giáo dục nghề nghiệp. Theo quy định, tỷ lệ môn học hoặc mô đun đủ điều kiện tổ chức giảng dạy trực tuyến trong mỗi chương trình đào tạo phải đạt từ 20% trở lên.

Ngoài các chỉ số về chất lượng đầu ra, Thông tư cũng quy định một số tiêu chí phản ánh hiệu quả và năng lực tổ chức đào tạo của cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Trong đó, tỷ lệ nhập học trên chỉ tiêu tuyển sinh phải đạt từ 50% trở lên; tỷ lệ người học hoàn thành chương trình đúng thời hạn đạt từ 60% trở lên; đồng thời tỷ lệ thời lượng giảng dạy do nhà giáo cơ hữu đảm nhiệm cũng phải đạt từ 60% trở lên.

Việc đưa các chỉ số định lượng cụ thể vào đánh giá được xem là bước chuyển theo hướng tăng tính minh bạch và khả năng đo lường chất lượng trong giáo dục nghề nghiệp. Thay vì chỉ đánh giá qua quy mô tuyển sinh hay điều kiện cơ sở vật chất, hiệu quả đào tạo sẽ ngày càng được nhìn nhận thông qua khả năng đáp ứng nhu cầu việc làm và mức độ hài lòng của người học, doanh nghiệp.

Theo Thông tư, việc đánh giá mức độ đáp ứng chuẩn cơ sở giáo dục nghề nghiệp được thực hiện trên cơ sở dữ liệu và minh chứng cập nhật của cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Hằng năm, các cơ sở phải thực hiện tự đánh giá mức độ đáp ứng chuẩn; dữ liệu được chốt tại thời điểm ngày 31/12 của năm báo cáo và báo cáo kết quả hoàn thiện chậm nhất vào ngày 31/3 của năm liền kề.

Kết quả tự đánh giá phải được công khai theo quy định. Các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đồng thời có trách nhiệm rà soát, cải tiến và xây dựng kế hoạch duy trì, nâng cao mức độ đáp ứng chuẩn. Thông tư cũng quy định rõ trách nhiệm của Bộ GDĐT, Sở GDĐT và các cơ quan quản lý trực tiếp trong việc cập nhật dữ liệu, hướng dẫn, kiểm tra, đánh giá và công khai kết quả thực hiện chuẩn cơ sở giáo dục nghề nghiệp.

Thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 29/4/2026. Đối với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đã được thành lập, cho phép thành lập, chia, tách hoặc sáp nhập trước ngày 01/01/2026, Thông tư quy định thời hạn 60 tháng kể từ ngày Thông tư có hiệu lực để đáp ứng các yêu cầu của chuẩn cơ sở giáo dục nghề nghiệp, đây được xem là khoảng thời gian cần thiết để thích ứng, hoàn thiện và từng bước nâng chất lượng đào tạo theo yêu cầu mới. Trong thời gian này, các cơ sở vẫn phải thực hiện cập nhật dữ liệu, tự đánh giá và xây dựng lộ trình cải tiến theo quy định.