Chuyển đổi số trở thành yêu cầu chiến lược của ngành Giáo dục
Những năm gần đây, chuyển đổi số giáo dục được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Chính phủ và ngành Giáo dục. Tại Quyết định số 749/QĐ-TTg phê duyệt “Chương trình chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030”, giáo dục là một trong những lĩnh vực ưu tiên thực hiện chuyển đổi số. Tiếp đó, Quyết định số 131/QĐ-TTg ngày 25/01/2022 của Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án “Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong giáo dục và đào tạo giai đoạn 2022 – 2025, định hướng đến năm 2030”, nhấn mạnh yêu cầu xây dựng hệ sinh thái giáo dục số đồng bộ, phát triển học liệu số, nền tảng quản trị nhà trường và nâng cao năng lực số cho đội ngũ giáo viên.
Bên cạnh đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng ban hành nhiều kế hoạch nhằm cụ thể hóa mục tiêu chuyển đổi số toàn ngành. Trong đó, Quyết định số 1282/QĐ-BGDĐT về kế hoạch tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số giai đoạn 2022 - 2025 xác định rõ mục tiêu xây dựng cơ sở dữ liệu giáo dục đồng bộ, phát triển kho học liệu số dùng chung, thúc đẩy quản trị giáo dục dựa trên dữ liệu và nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ cho đội ngũ nhà giáo.
Đặc biệt, tinh thần của Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia tiếp tục tạo động lực mạnh mẽ để ngành Giáo dục đẩy nhanh quá trình đổi mới quản trị, đổi mới phương thức dạy học và xây dựng môi trường giáo dục số hiện đại.
Trong bối cảnh đó, việc triển khai chuyển đổi số tại các cơ sở giáo dục mầm non ở tỉnh Phú Thọ cho thấy sự chủ động thích ứng của địa phương trước yêu cầu đổi mới giáo dục trong thời kỳ số hóa.
Công tác tập huấn trang bị năng lực số cho đội ngũ cán bộ giáo viên
Thực hiện Văn bản số 1218/SGDĐT-KHCNTT ngày 07/4/2026 của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Phú Thọ về việc triển khai công tác chuyển đổi số và tập huấn quản lý, sử dụng, khai thác cơ sở dữ liệu giáo dục mầm non năm 2026, cùng với sự chỉ đạo của chính quyền địa phương, nhiều cơ sở giáo dục mầm non trên địa bàn tỉnh đã tích cực tham gia các hoạt động tập huấn, chuẩn hóa dữ liệu và nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ trong quản lý, giảng dạy.
Trong hai ngày 14 và 15/4/2026, chương trình tập huấn triển khai công tác chuyển đổi số giáo dục mầm non được tổ chức theo hình thức kết hợp trực tiếp và trực tuyến đã thu hút sự tham gia đầy đủ của cán bộ quản lý và giáo viên phụ trách cơ sở dữ liệu tại các cơ sở giáo dục mầm non trên địa bàn tỉnh Phú Thọ.
Nội dung hướng dẫn tập trung vào việc sử dụng hệ thống một cách hiệu quả, từ quản lý thông tin, cập nhật dữ liệu đến khai thác phục vụ công tác quản lý, giảng dạy và kết nối với phụ huynh. Bên cạnh đó, chương trình tập huấn còn tập trung vào các nội dung: Cập nhật kiến thức, kỹ năng quản lý và khai thác cơ sở dữ liệu ngành; Hướng dẫn vận hành hệ thống, thống kê, báo cáo, phân tích dữ liệu; Ứng dụng dữ liệu trong hỗ trợ ra quyết định, nâng cao chất lượng giáo dục; Tăng cường công khai, minh bạch và cải cách hành chính; Hỗ trợ phụ huynh tra cứu thông tin chăm sóc, giáo dục trẻ; Chủ động chuẩn bị - sẵn sàng chuyển đổi.
Tại hội nghị, các báo cáo viên đã mang đến những nội dung trọng tâm, bám sát yêu cầu thực tiễn: Đồng chí Trịnh Văn Mừng - Trưởng phòng KHCNTT tỉnh Phú Thọ báo cáo chuyên đề “Triển khai giải pháp thực hiện chỉ tiêu, nhiệm vụ về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh Phú Thọ”; Đồng chí Trần Nhật Tân - Chuyên viên Sở Giáo dục và Đào tạo Phú Thọ hướng dẫn rà soát, chuẩn hóa cơ sở dữ liệu; nhiệm vụ, chỉ tiêu cần đạt và tự đánh giá mức độ chuyển đổi số năm học 2025 – 2026; Đồng chí Nguyễn Thành Nam - Kỹ thuật viên Viettel Phú Thọ hướng dẫn sử dụng Cổng thông tin điện tử giáo dục.
Không chỉ hướng dẫn thao tác kỹ thuật, chương trình tập huấn được xây dựng theo hướng gắn chặt với yêu cầu thực tiễn quản lý giáo dục hiện nay. Các chuyên đề tập trung vào việc chuẩn hóa cơ sở dữ liệu, khai thác hệ thống quản lý số, vận hành cổng thông tin điện tử giáo dục, thống kê, phân tích dữ liệu và ứng dụng dữ liệu trong hỗ trợ ra quyết định quản lý.
Đáng chú ý, nội dung tập huấn cho thấy cách tiếp cận mới trong quản trị giáo dục: chuyển từ quản lý thủ công sang quản lý bằng dữ liệu; từ lưu trữ hồ sơ truyền thống sang hệ thống số hóa đồng bộ; từ xử lý hành chính riêng lẻ sang kết nối liên thông giữa nhà trường, cơ quan quản lý và phụ huynh học sinh.
Theo đánh giá của nhiều cán bộ quản lý giáo dục, chuyển đổi số trong giáo dục mầm non không đơn thuần là đưa máy tính hay phần mềm vào trường học, mà quan trọng hơn là thay đổi tư duy quản lý, hình thành văn hóa số trong đội ngũ giáo viên và xây dựng môi trường giáo dục hiện đại, minh bạch, hiệu quả.
Chuẩn hóa dữ liệu - nền tảng của quản trị giáo dục hiện đại
Một trong những nội dung trọng tâm của đợt tập huấn là rà soát, chuẩn hóa cơ sở dữ liệu giáo dục mầm non năm học 2025 - 2026. Trước khi tham gia tập huấn, các cơ sở giáo dục đã chủ động cập nhật đầy đủ dữ liệu liên quan đến thông tin nhà trường, mã định danh, hồ sơ cán bộ, giáo viên và dữ liệu trẻ phục vụ công tác quản lý, tuyển sinh.
Việc chuẩn hóa dữ liệu được xem là bước đi quan trọng nhằm xây dựng hệ sinh thái giáo dục số đồng bộ trong toàn ngành. Khi dữ liệu được cập nhật đầy đủ, chính xác và liên thông, công tác quản lý sẽ giảm đáng kể áp lực giấy tờ, tiết kiệm thời gian xử lý hành chính và hỗ trợ hiệu quả cho việc xây dựng chính sách, dự báo quy mô trường lớp cũng như nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ.
Đặc biệt, hệ thống dữ liệu số còn tạo điều kiện để phụ huynh dễ dàng tra cứu thông tin liên quan đến việc học tập, chăm sóc của con em mình, qua đó tăng cường sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường.
Trong bối cảnh giáo dục đang hướng tới quản trị hiện đại dựa trên dữ liệu, việc mỗi cơ sở giáo dục chủ động rà soát, cập nhật và khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà còn phản ánh năng lực thích ứng với chuyển đổi số của đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên.
Công nghệ hỗ trợ giáo viên, nâng cao chất lượng giáo dục
Thực tiễn tại nhiều cơ sở giáo dục mầm non ở Phú Thọ cho thấy, chuyển đổi số đang góp phần giảm tải đáng kể công việc hành chính cho giáo viên. Thay vì xử lý hồ sơ thủ công, tổng hợp báo cáo giấy tốn nhiều thời gian, các phần mềm quản lý giúp giáo viên cập nhật dữ liệu nhanh chóng, tra cứu thuận tiện và thực hiện báo cáo chính xác hơn.
Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy cũng từng bước tạo ra môi trường học tập sinh động, trực quan và phù hợp với tâm lý lứa tuổi mầm non. Nhiều giáo viên đã chủ động khai thác học liệu số, thiết kế bài giảng điện tử, sử dụng hình ảnh, video và các phần mềm hỗ trợ để tăng tính tương tác trong hoạt động giáo dục trẻ.
Đối với công tác quản lý, việc vận hành cổng thông tin điện tử giáo dục giúp tăng cường tính công khai, minh bạch, đồng thời nâng cao hiệu quả cải cách hành chính trong các cơ sở giáo dục.
Có thể thấy, chuyển đổi số đang dần thay đổi phương thức vận hành của nhà trường theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại và lấy dữ liệu làm trung tâm. Đây cũng là tiền đề quan trọng để ngành Giáo dục tỉnh Phú Thọ từng bước xây dựng mô hình trường học số trong tương lai.
Có thể khẳng định, chuyển đổi số không còn là lựa chọn mà đã trở thành xu thế tất yếu của giáo dục hiện đại. Đối với giáo dục mầm non, chuyển đổi số không nhằm thay thế vai trò của giáo viên mà hướng tới hỗ trợ giáo viên làm việc hiệu quả hơn, giảm áp lực hành chính và nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ.
Thực tiễn triển khai tại tỉnh Phú Thọ cho thấy, khi có sự chỉ đạo đồng bộ từ ngành giáo dục, sự chủ động của cơ sở giáo dục và tinh thần sẵn sàng đổi mới của đội ngũ giáo viên, chuyển đổi số hoàn toàn có thể trở thành động lực thúc đẩy đổi mới giáo dục từ cơ sở.
Trong hành trình ấy, mỗi giáo viên mầm non không chỉ giữ trọn tình yêu nghề mà còn từng bước làm chủ công nghệ, thích ứng với yêu cầu của giáo dục trong thời đại mới. Đây cũng chính là nền tảng quan trọng để xây dựng môi trường giáo dục hiện đại, nhân văn và phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.
