Tại Việt Nam, Trường Đại học Y Hà Nội là một trong những cơ sở đào tạo y khoa tiên phong triển khai Chương trình đào tạo Bác sĩ y khoa theo mô hình năng lực từ năm 2019, đánh dấu bước chuyển đổi quan trọng trong triết lý và phương pháp giáo dục y khoa.
Khác với mô hình truyền thống vốn chú trọng “dạy những gì nhà trường có”, đào tạo theo năng lực tập chung vào mục tiêu “đào tạo những gì xã hội cần”. Điều này đồng nghĩa với việc người học không chỉ tiếp nhận kiến thức y học một cách thụ động mà phải được chuẩn bị đầy đủ để đáp ứng yêu cầu nghề nghiệp trong thực tế. Một bác sĩ hiện đại cần có khả năng tư duy lâm sàng, xử lý tình huống nhanh chóng , giao tiếp hiệu quả với người bệnh, phối hợp với các chuyên ngành khác và không ngừng cập nhật tri thức mới trong bối cảnh khoa học công nghệ phát triển từng ngày.
Trên tinh thần đó, chương trình đào tạo mới của Trường Đại học Y Hà Nội được xây dựng dựa trên chuẩn đầu ra nghề nghiệp, tham chiếu xu hướng quốc tế và nhu cầu thực tiễn của hệ thống y tế Việt Nam. Sinh viên được phát triển đồng bộ các nhóm năng lực cốt lõi: năng lực chuyên môn, kỹ năng thực hành lâm sàng, năng lực nghiên cứu khoa học, quản lý sức khỏe cộng đồng, kỹ năng giao tiếp, làm việc nhóm và học tập suốt đời.
Một trong những điểm khác biệt lớn nhất của mô hình đào tạo theo năng lực là chuyển người học từ vị thế tiếp nhận thụ động sang chủ thể trung tâm của quá trình đào tạo. Sinh viên không chỉ nghe giảng và ghi nhớ, mà phải chủ động phân tích tình huống, giải quyết vấn đề, ra quyết định và phản biện trên cơ sở bằng chứng khoa học. Đó cũng chính là năng lực cốt lõi của người thầy thuốc trong môi trường hành nghề hiện đại.
Để hiện thực hóa mục tiêu ấy, Trường Đại học Y Hà Nội đã triển khai nhiều phương pháp đào tạo tiên tiến. Học tập dựa trên vấn đề (Problem-Based Learning), học tích hợp tiền lâm sàng – lâm sàng, mô phỏng y khoa, đào tạo tại bệnh viện, học tập cộng đồng và ứng dụng công nghệ số được đưa vào chương trình một cách bài bản. Nhờ đó môi trường học tập trở nên gần với thực tiễn nghề nghiệp hơn, giúp sinh viên rút ngắn khoảng cách giữa giảng đường và bệnh viện.
Bên cạnh đổi mới phương pháp giảng dạy, công tác đánh giá người học cũng có sự thay đổi căn bản. Nếu trước đây thi cử thường thiên về kiểm tra trí nhớ, thì nay trọng tâm là đánh giá năng lực thực hành và năng lực hành nghề. Các hình thức như thi lâm sàng khách quan có cấu trúc (OSCE), đánh giá qua tình huống, hồ sơ học tập, phản hồi nhiều chiều và đánh giá liên tục được áp dụng nhằm phản ánh chính xác năng lực thực chất của sinh viên.
Đây là bước chuyển rất quan trọng trong giáo dục y khoa. Bởi trên thực tế một bác sĩ giỏi không được đo bằng khả năng nhớ nhiều kiến thức, mà bằng khả năng vận dụng kiến thức đúng lúc, đúng người bệnh và đúng hoàn cảnh. Quan trọng hơn mọi quyết định chuyên môn cần được đặt trên nền tảng đạo đức nghề nghiệp và tinh thần nhân văn cao nhất.
Sau nhiều năm triển khai, mô hình đào tạo theo năng lực đã tạo ra những chuyển biến tích cực trong chất lượng người học. Sinh viên chủ động hơn trong tư duy, tự tin hơn trong thực hành, có khả năng giao tiếp tốt hơn với người bệnh và thích nghi nhanh hơn với môi trường làm việc chuyên nghiệp. Điều đó cũng cho thấy hướng đi của nhà trường là phù hợp với yêu cầu đổi mới căn bản giáo dục đại học và nhu cầu phát triển của ngành y tế.
Với lịch sử hơn một thế kỷ phát triển, Trường Đại học Y Hà Nội luôn giữ vị thế trung tâm đào tạo nhân lực y tế chất lượng cao của đất nước. Từ mái trường này đã trưởng thành nhiều thế hệ giáo sư, bác sĩ, nhà khoa học đầu ngành, đóng góp to lớn cho sự nghiệp chăm sóc sức khỏe nhân dân. Trong bối cảnh chuyển đổi số và toàn cầu hóa hiện nay nhà trường tiếp tục đinh hướng phát triển theo mô hình đại học nghiên cứu hiện đại, kết hợp giữa đào tạo tinh hoa, nghiên cứu đỉnh cao, đổi mới sáng tạo và trách nhiệm xã hội.
Có thể thấy, đổi mới đào tạo theo mô hình năng lực không đơn thuần là thay đổi chương trình học mà là một cuộc cải cách toàn diện về triết lý giáo dục y khoa. Đây cũng là tuyên ngôn phát triển của Trường Đại học Y Hà Nội trong hành trình đào tạo những bác sĩ không chỉ giỏi chuyên môn, vững kỹ năng mà còn có nhân cách, bản lĩnh và khát vọng cống hiến cho cộng đồng.
Với nền tảng truyền thống lâu đời, tư duy cải cách mạnh mẽ, và tầm nhìn hội nhập quốc tế. Trường Đại học Y Hà Nội đang từng bước kiến tạo chuẩn mực mới cho giáo dục y khoa Việt Nam, hướng tới mục tiêu vươn tầm khu vực và thế giới trong đào tạo nguồn nhân lực y tế chất lượng cao.
(Nguồn nội dung tin bài và hình ảnh do nhà trường cung cấp).
