Bên cạnh nguồn lực của địa phương, ngành Giáo dục tỉnh Cao Bằng tiếp tục nhận được sự quan tâm thông qua các chủ trương, chính sách của Trung ương dành cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, vùng đặc biệt khó khăn. Các chương trình mục tiêu quốc gia, chính sách hỗ trợ phát triển giáo dục vùng cao, đầu tư cơ sở vật chất trường lớp, xây dựng hệ thống trường nội trú liên cấp tại các xã biên giới, hỗ trợ học sinh bán trú, nội trú, chính sách đối với nhà giáo công tác tại vùng khó đã tạo thêm nguồn lực quan trọng để ngành Giáo dục địa phương từng bước thu hẹp khoảng cách về điều kiện học tập giữa các vùng miền.
Nỗ lực vượt khó, tạo chuyển biến từ chất lượng giáo dục
Theo báo cáo tại buổi làm việc của đoàn Chính phủ ngày 05/6/2026, lãnh đạo tỉnh Cao Bằng cho biết, toàn tỉnh hiện có 516 trường học các cấp với gần 139 nghìn học sinh, đội ngũ toàn ngành gồm hơn 11.825 cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên.
Những kết quả nổi bật đang tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của giáo dục địa phương. Tỷ lệ huy động trẻ 5 tuổi đến trường đạt 99%, công tác phổ cập giáo dục, xóa mù chữ tiếp tục được duy trì. Chất lượng giáo dục đại trà từng bước ổn định, trong khi giáo dục mũi nhọn có nhiều chuyển biến tích cực.
Năm 2025, học sinh Cao Bằng mang về 4 giải quốc tế và 45 giải quốc gia. Đặc biệt, Cao Bằng là một trong những địa phương tiên phong triển khai giáo dục STEM trên diện rộng khi đã tập huấn cho 100% cơ sở giáo dục; đội tuyển Robotics của tỉnh 3 năm liên tiếp tham gia các sân chơi quốc tế tại Hoa Kỳ và đạt kết quả đáng ghi nhận.
Cùng với đó, tỉnh tiếp tục đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học. Hiện tỷ lệ phòng học kiên cố đạt 75%, nhà công vụ đạt 50%, thiết bị dạy học tối thiểu đạt 67%.
Công tác phát triển đội ngũ cũng được chú trọng. Năm 2026, ngành Giáo dục Cao Bằng tổ chức tuyển dụng viên chức với 648 chỉ tiêu, góp phần bổ sung nhân lực, đáp ứng yêu cầu dạy học tại các cơ sở giáo dục.
Gỡ “nút thắt” vùng khó, mở rộng cơ hội học tập bình đẳng
Bên cạnh kết quả đạt được, giáo dục Cao Bằng vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Toàn tỉnh còn thiếu 277 phòng học, 318 phòng công vụ, 221 phòng ký túc xá; hệ thống phòng học trực tuyến, phòng STEM còn thiếu so với nhu cầu thực tế.
Địa hình miền núi, giao thông khó khăn cũng ảnh hưởng không nhỏ đến việc học tập của học sinh. Hiện vẫn còn khoảng 7.000 học sinh phải đi học xa qua các khu vực có nguy cơ sạt lở, chia cắt vào mùa mưa lũ. Một số xã chưa có trường nội trú, bán trú phù hợp với nhu cầu học tập của học sinh vùng cao.
Tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia của tỉnh hiện đạt 38,42% (194/505 trường), cho thấy yêu cầu đầu tư, nâng cấp cơ sở vật chất vẫn còn rất lớn. Chất lượng giáo dục chưa cao, điểm tuyển sinh vào lớp 10 nhiều năm liền ở mức thấp. Tình trạng thiếu giáo viên cục bộ, học sinh có hoàn cảnh khó khăn cũng là những vấn đề cần tiếp tục được quan tâm.
Trước thực tế đó, Cao Bằng đang đẩy nhanh triển khai các giải pháp căn cơ: củng cố mạng lưới trường lớp, phát triển mô hình trường nội trú, bán trú; tăng cường chuyển đổi số, giáo dục STEM; nâng cao năng lực đội ngũ và tạo môi trường học tập an toàn, thuận lợi hơn cho học sinh vùng cao.
Giáo dục vùng biên - nhiệm vụ chiến lược để phát triển con người
Ghi nhận sự nỗ lực và kết quả của tỉnh Cao Bằng trong phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại, trong đó đặc biệt là sự quan tâm đến giáo dục và đào tạo, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nhận định: Trong điều kiện khó khăn, song lĩnh vực giáo dục và đào tạo đạt được nhiều kết quả đáng trân trọng.
Đánh giá về vai trò của giáo dục đối với sự phát triển của Cao Bằng, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nhấn mạnh: “Đối với Cao Bằng, phát triển kinh tế rất quan trọng vì chúng ta còn khó khăn, còn nghèo. Nhưng vấn đề giáo dục, vấn đề an sinh xã hội, nâng cao đời sống cho đồng bào và giữ vững chủ quyền an ninh biên giới là những nhiệm vụ có tính chiến lược lâu dài...”.
Theo Phó Thủ tướng, đầu tư cho giáo dục vùng biên giới không chỉ là đầu tư cho ngành Giáo dục, mà là đầu tư cho phát triển con người, ổn định xã hội, an sinh lâu dài và bảo vệ vững chắc chủ quyền quốc gia. “Muốn thoát nghèo phải bắt đầu từ giáo dục. Muốn quốc gia phát triển mạnh phải bắt đầu từ giáo dục”.
Phó Thủ tướng cũng lưu ý cần đặc biệt quan tâm đến năng lực Tiếng Việt, khả năng đọc hiểu, kỹ năng học tập nền tảng cho học sinh vùng dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa; đồng thời làm tốt hơn công tác hướng nghiệp, phân luồng học sinh nhằm phát huy thế mạnh địa phương.
Bên cạnh đó, Phó Thủ tướng đề nghị tỉnh Cao Bằng nghiên cứu mô hình giáo viên dạy theo cụm trường, liên trường nhằm khắc phục tình trạng thiếu giáo viên; đồng thời có giải pháp tuyển dụng, điều động, hợp đồng, bồi dưỡng đội ngũ phù hợp.
Phó Thủ tướng giao Bộ Giáo dục và Đào tạo khẩn trương hoàn thiện trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông giai đoạn 2026-2035”, trong đó đặc biệt quan tâm đến chế độ, chính sách đối với giáo viên, nhân viên tại các trường nội trú, bán trú, vùng đặc biệt khó khăn.
Từ những lớp học nơi vùng cao biên giới, hành trình nâng cao dân trí, phát triển nhân lực và vun đắp niềm tin đang được bền bỉ thực hiện. Mỗi bước tiến của giáo dục Cao Bằng không chỉ mở rộng cơ hội học tập cho học sinh mà còn góp phần xây dựng thế trận lòng dân vững chắc, tạo nền tảng để vùng đất biên cương phát triển ổn định, bền vững trong tương lai.