Quy định mới tạo động lực để giáo viên chủ động học tập, bồi dưỡng
Trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp, đào tạo trình độ sơ cấp giữ vai trò đặc biệt quan trọng khi trực tiếp trang bị kỹ năng nghề ban đầu cho người học, đáp ứng nhanh nhu cầu lao động của doanh nghiệp và thị trường lao động. Đây cũng là bậc đào tạo có tính linh hoạt cao, gắn chặt với thực hành nghề và nhu cầu thực tiễn của sản xuất, dịch vụ.
Tuy nhiên, chất lượng đào tạo ở trình độ này phụ thuộc rất lớn vào đội ngũ giáo viên – những người không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn hướng dẫn kỹ năng nghề, thao tác thực hành và kinh nghiệm thực tiễn cho người học. Vì vậy, việc hoàn thiện hệ thống chức danh nghề nghiệp đối với giáo viên sơ cấp được xem là bước đi cần thiết nhằm tạo nền tảng cho nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp.
Thông tư số 24/2026/TT-BGDĐT đã bổ sung thêm hai hạng chức danh gồm giáo viên sơ cấp chính và giáo viên sơ cấp cao cấp, qua đó hình thành hệ thống chức danh theo hướng tiếp nối và phát triển nghề nghiệp rõ ràng hơn. Mỗi hạng chức danh tương ứng với yêu cầu khác nhau về trình độ đào tạo, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ và kỹ năng nghề.
Đây là cơ sở để giáo viên xác định mục tiêu phấn đấu nghề nghiệp, chủ động xây dựng kế hoạch học tập, bồi dưỡng, phát triển năng lực theo yêu cầu của vị trí việc làm. Thời gian giữ hạng được điều chỉnh còn 6 năm hoặc 4 năm tùy trình độ đào tạo thể hiện tinh thần khuyến khích, tạo động lực để giáo viên tích cực học tập, bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn và năng lực nghề nghiệp.
Ngoài ra, giáo viên có thể xác định rõ hơn mục tiêu nghề nghiệp của mình, từ đó xây dựng kế hoạch học tập, rèn luyện và phát triển năng lực phù hợp với yêu cầu của vị trí việc làm.
Không chỉ dừng ở yêu cầu về bằng cấp hay trình độ đào tạo, Thông tư còn nhấn mạnh năng lực nghề nghiệp toàn diện của giáo viên như kỹ năng nghề, nghiệp vụ sư phạm, khả năng đánh giá kết quả học tập của người học, sử dụng thiết bị và công nghệ trong giảng dạy, nghiên cứu ứng dụng khoa học và phát triển chuyên môn.
Cách tiếp cận này cho thấy định hướng đổi mới giáo dục nghề nghiệp không chỉ tập trung vào chuẩn hóa văn bằng mà hướng tới nâng cao năng lực thực chất của đội ngũ giáo viên. Trong bối cảnh công nghệ và yêu cầu của thị trường lao động thay đổi nhanh chóng, giáo viên nghề không chỉ cần giỏi chuyên môn mà còn phải có khả năng thích ứng với thực tiễn sản xuất, dịch vụ hiện đại.
Khẳng định vai trò dẫn dắt chuyên môn của giáo viên ở hạng cao hơn
Đối với giáo viên sơ cấp chính và giáo viên sơ cấp cao cấp, Thông tư đặt ra những yêu cầu cao hơn về khả năng vận dụng kiến thức chuyên môn và tiến bộ kỹ thuật vào giảng dạy; xây dựng, cập nhật nội dung đào tạo; kết hợp giữa lý thuyết với thực hành; nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ và hỗ trợ đồng nghiệp trong phát triển chuyên môn.
Những quy định này góp phần xác định rõ vai trò nòng cốt, dẫn dắt chuyên môn của đội ngũ giáo viên ở các hạng chức danh cao hơn. Đây không chỉ là sự ghi nhận năng lực nghề nghiệp mà còn tạo cơ chế để hình thành đội ngũ giáo viên có khả năng lan tỏa kinh nghiệm, thúc đẩy đổi mới phương pháp giảng dạy và nâng cao chất lượng đào tạo trong các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.
Có thể thấy, việc xây dựng chuẩn nghề nghiệp theo hướng phân tầng năng lực và trách nhiệm sẽ giúp đội ngũ giáo viên có thêm động lực phát triển lâu dài, đồng thời góp phần tạo môi trường nghề nghiệp chuyên nghiệp hơn trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp.
Một điểm mới đáng chú ý khác của Thông tư là các chứng chỉ bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp được cấp trước ngày 31/12/2026 sẽ được xác định tương đương với chứng chỉ bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp theo quy định mới.
Bên cạnh đó, giáo viên đã được tuyển dụng trước thời điểm Thông tư có hiệu lực cũng không bắt buộc phải đáp ứng ngay yêu cầu về chứng chỉ mới.
Quy định chuyển tiếp này được đánh giá là phù hợp trong bối cảnh đội ngũ giáo viên nghề có sự đa dạng về trình độ đào tạo, quá trình công tác và điều kiện tiếp cận bồi dưỡng chuyên môn. Việc bảo đảm tính kế thừa không chỉ giúp hạn chế xáo trộn mà còn tạo điều kiện để các cơ sở giáo dục nghề nghiệp triển khai Thông tư theo lộ trình phù hợp, tránh gây áp lực quá lớn cho giáo viên.
Ngoài ra, Thông tư số 24 cũng thể hiện định hướng mở rộng nguồn lực tham gia giáo dục nghề nghiệp khi cho phép công nhận linh hoạt năng lực nghề và năng lực sư phạm đối với nhiều đối tượng có trình độ chuyên môn cao và giàu kinh nghiệm thực tiễn như nghệ nhân, kỹ sư, bác sĩ, vận động viên hoặc người đạt thành tích nghề nghiệp ở cấp quốc gia, quốc tế.
Đây được xem là giải pháp phù hợp trong bối cảnh giáo dục nghề nghiệp ngày càng cần gắn kết chặt chẽ với thực tiễn sản xuất và nhu cầu của doanh nghiệp. Việc thu hút đội ngũ chuyên gia, người có kinh nghiệm nghề nghiệp tham gia giảng dạy không chỉ góp phần nâng cao tính thực tiễn của chương trình đào tạo mà còn giúp người học tiếp cận gần hơn với yêu cầu thực tế của thị trường lao động.
Đồng thời, quy định này cũng cho thấy tư duy mở trong phát triển đội ngũ giáo viên nghề, không bó hẹp trong khuôn khổ đào tạo truyền thống mà hướng tới tận dụng nguồn nhân lực chất lượng cao từ thực tiễn nghề nghiệp.
Có thể nói, việc hoàn thiện hệ thống chức danh đối với giáo viên sơ cấp không chỉ giải quyết yêu cầu chuẩn hóa đội ngũ mà còn mở ra cơ hội phát triển nghề nghiệp rõ ràng hơn cho giáo viên trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp, từ đó góp phần phát triển nguồn nhân lực kỹ năng nghề, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.
