Năm nay, trong bối cảnh nhiều địa phương vừa thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, quy mô thí sinh lớn và yêu cầu ngày càng cao về bảo đảm chất lượng tuyển sinh, công tác chuẩn bị cho kỳ thi vào lớp 10 đang được các địa phương triển khai với tinh thần trách nhiệm cao nhất. Điểm chung của các địa phương là sự chủ động, kỹ lưỡng và quyết tâm bảo đảm một mùa tuyển sinh an toàn, công bằng.
Thành phố Hồ Chí Minh là địa phương có quy mô tuyển sinh lớp 10 lớn nhất cả nước. Năm học 2026-2027 ghi dấu kỳ tuyển sinh có sự điều chỉnh đáng kể về cấu trúc đề thi nhằm mang lại sự hài hoà, phù hợp với 2 khu vực Bình Dương, Bà Rịa Vũng Tàu cũ, đồng thời vẫn đảm bảo sự cạnh tranh, phân loại các nhóm học sinh, các trường trung học phổ thông chất lượng cao. Năm nay, số lượng thí sinh tại địa phương này lên tới hơn 151.000 thí sinh đăng ký dự thi trong tổng số gần 170.000 học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở. Kỳ thi sẽ diễn ra trong các ngày 01 và 02/6/2026.
Đến thời điểm này, ngành Giáo dục thành phố đã cơ bản hoàn tất công tác chuẩn bị. Ngoài việc rà soát cơ sở vật chất, nhân lực, các phương án bảo đảm an ninh, an toàn cho kỳ thi cũng được xây dựng chi tiết. Một điểm mới đáng chú ý là đề thi được bàn giao đến các điểm thi sớm hơn thường lệ nhằm chủ động trước áp lực giao thông và quy mô địa bàn rộng sau sắp xếp hành chính, song vẫn bảo đảm yêu cầu bảo mật tuyệt đối.
Tại Hà Nội, nơi có gần 125.000 thí sinh đăng ký dự thi nhưng chỉ tiêu tuyển sinh công lập khoảng hơn 81.000 em, áp lực cạnh tranh tiếp tục ở mức cao. Thành phố đã bố trí 224 điểm thi với khoảng 5.300 phòng thi và huy động hàng chục nghìn cán bộ, giáo viên tham gia phục vụ kỳ thi. Điều được ngành Giáo dục Thủ đô nhấn mạnh trong những ngày cuối cùng trước kỳ thi là tinh thần không chủ quan ở bất kỳ khâu nào. Các hội đồng thi được yêu cầu rà soát kỹ cơ sở vật chất, thiết bị, điều kiện bảo đảm an ninh, đồng thời tăng cường phòng chống gian lận công nghệ cao. Công tác tập huấn cán bộ coi thi được thực hiện kỹ lưỡng nhằm bảo đảm thực hiện đúng quy chế, đúng quy trình. Cán bộ coi thi thực hiện nghiêm nguyên tắc “2 tăng cường, 3 không, 4 đúng và 6 rõ”.
Trong khi nhiều địa phương đang gấp rút hoàn thiện những khâu cuối cùng, một số tỉnh đã hoàn thành kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10.
Tại Quảng Trị, kỳ thi tuyển sinh vào 10 năm học 2026-2027 đã diễn ra trong các ngày 25 và 26/5. Điều kiện thời tiết khắc nghiệt với nền nhiệt nhiều nơi lên tới gần 40 độ C khiến kỳ thi trở thành thử thách không nhỏ đối với thí sinh và phụ huynh. Hình ảnh phụ huynh đội nắng chờ con ngoài cổng trường thi một lần nữa cho thấy sự đồng hành, kỳ vọng và tình yêu thương dành cho các em trong cột mốc quan trọng của tuổi học trò.
Dù thời tiết bất lợi, công tác tổ chức kỳ thi tại địa phương vẫn được triển khai ổn định. Các lực lượng chức năng phối hợp bảo đảm giao thông, an ninh trật tự và hỗ trợ thí sinh tại các điểm thi. Đây cũng là một trong những bài học thực tiễn cho nhiều địa phương đang chuẩn bị bước vào kỳ thi trong điều kiện nắng nóng diễn biến phức tạp.
Không chỉ riêng Quảng Trị, nhiều địa phương khác như Nghệ An, Hưng Yên, Điện Biên đã chủ động xây dựng các phương án ứng phó với thời tiết cực đoan. Các điểm thi được rà soát hệ thống điện, nước, quạt làm mát; phương án chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ y tế và xử lý các tình huống bất thường đều được chuẩn bị sẵn sàng trong quá trình diễn ra kỳ thi.
Trong nhiều năm qua, kỳ thi vào lớp 10 luôn là một trong những kỳ thi có áp lực lớn nhất đối với học sinh. Tại các đô thị lớn, số lượng học sinh dự thi thường vượt xa chỉ tiêu tuyển sinh công lập, tạo nên sự cạnh tranh đáng kể. Vì vậy, kỳ thi này đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện chủ trương phân luồng sau trung học cơ sở. Thông qua kết quả tuyển sinh, học sinh có thêm cơ hội lựa chọn các hướng đi khác nhau như học nghề, giáo dục thường xuyên, trường tư thục hoặc các chương trình đào tạo quốc tế. Đây là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, chính quyền địa phương và cộng đồng xã hội.
Kỳ tuyển sinh vào lớp 10 công lập hiện được các địa phương tổ chức theo quy định tại Thông tư số 30/2024/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Theo quy định, mỗi địa phương được lựa chọn một trong ba phương thức tuyển sinh gồm: thi tuyển, xét tuyển hoặc kết hợp thi tuyển với xét tuyển.
Nội dung thi tuyển gồm ba môn, bắt buộc là Toán, Ngữ văn và một môn thi hoặc bài thi thứ ba do Sở Giáo dục và Đào tạo tham mưu, trình Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh quyết định. Môn thi thứ ba được công bố sau khi kết thúc học kỳ I nhưng không muộn hơn ngày 31/3 hằng năm.
